SOLUNUM ACİLLERİ 1- TIBBİ ACİLLER

SOLUNUM ACİLLERİ

1- TIBBİ ACİLLER (DİSPNEYE YOL AÇAN NEDENLER)

PQRST nin dispneik hastada öykü alırken kullanılması :



P - Provake eden (arttıran) etkenler var mı? Herhangi bir olgudan sonra mı ortaya çıkıyor?

Paroksismal Nokturnal Dispne (PND - gece ortaya çıkan ve tekrarlayan dispne), genellikle kalp yetmezliği veya KOAH belirtisidir. Sebebi alveollerde biriken sıvı veya bronşlarda biriken sekresyonlardır.

Palyatif (hafifleten) etkenler var mı? Örneğin, ortopne hasta yattığında ortaya çıkan dispnedir. O nedenle hasta oturmayı veya hafif öne eğilmeyi tercih eder, böylece daha rahat nefes alır. Özellikle konjestif kalp yetmezliğinde görülür.

Q - Dispnenin özelliği nedir? Hasta hava açlığı hissediyor mu, nefes alırken mi yoksa verirken mi zorlanıyor?

R - Rekurrens (tekrarlama sıklığı) nedir? Daha önce benzeri sorun yaşadı mı, yaşadıysa bu

seferki dispne ile önceki arasında ne fark var, ne kadar önce oldu, sebebi ne idi?

S - Dispne ne kadar şiddetli, öykü alırken bulgular nelerdi fiziksel muayene yaparken değerlendirebilirsiniz. Hastanın astım veya kronik bronşit gibi kronik bir sorunu varsa, daha önce geçirdikleri ile kıyaslamasını isteyin. Ya da bu hafta soluk alma molası vermeden kaç merdiven çıkmış, geçen hafta kaç merdiven çıkıyormuş?

T - Dispne ne zaman başlamış, aniden mi başlamış yoksa birkaç günden beri artış mı göstermiş?

Astım ve konjestif kalp yetmezliğinde dispne, dereceli olarak birkaç saatte artar.

Pulmoner emboli ve spontan pnömotoraksta çarpar gibi aniden başlar.



PQRST nin yanı sıra hasta sigara içiyor mu, öksürüyor mu, balgam çıkarıyor mu, balgamın özelliği nasıl? Bunlar solunum güçlüğü (dispne) olan hastada tanı koymada önemli bilgilerdir.



KOAH (KRONİK OBSTRÜKTİF AKCİĞER HASTALIĞI): koyu kıvamlı, beyaz balgam çıkar. Eğer hasta balgam çıkaramazsa, balgamın miktarı artar, pürülan ( sarımsı-yeşilimsi renkte olması) ve kötü kokulu olabilir.



PNÖMONİ: hasta pürülan ve pas renginde balgam çıkarır.



PULMONER ÖDEM: hasta köpüklü, kanla karışmış balgam çıkarır. Miktarı korkutacak kadar fazla olabilir.

Kalp hastalığı, tuberkuloz veya akciğer travmasında hastada öksürükle taze kan gelebilir.

Hastada ağrı var mı, ağrı dispne ile ilgili mi? araştırılmalıdır.



SPONTAN PNÖMOTORAKS ve PULMONER ÖDEM de ani ve keskin göğüs ağrısıyla başlayan dispne görülür.

DİSPNE

HASTADA DİSPNEYE YOL AÇAN BAZI ACİL DURUMLAR, VE ACİL BAKIMI İÇİN TIKLAYIN

Kaynak

SOLUNUM ÇEŞİTLERİ

SOLUNUM ÇEŞİTLERİ

Solunum çeşitlerini ve özelliklerini görmek için TIKLAYIN
Başa Dön

SOLUNUM SESLERİ

NORMAL (VEZİKÜLER) SOLUNUM SESLERİ:

Göğüs steteskopla dinlenirken duyulan; havanın normal akciğer dokusundan geçerken oluşturduğu sese, veziküler (normal) akciğer sesleri denilmektedir.

Normal sesin yoğunluğu, inspirasyon esnasında düzenli artar, ekspirasyon esnasında üçte bire azalarak hemen biter.

Normal sesin kalitesinin ve yoğunluğunun bilinmesi ve tanınması çok önemlidir, böylece anormal sesler duyulduğunda daha kolay tanınacaktır.

Veziküler sesler, bronşlarda, akciğerde ve plevradaki hastalıklarda da

duyulabilir. Sesin duyulması azalabilir ancak yoğunluğu aynıdır, buna

solunum seslerinin azalması denilmektedir.

Solunum sesleri, hasta yatarken veya otururken dinlenebilir; bu özellikle, kalkmaya veya yatmaya gücü olmayan hastalar açısından kullanışlıdır. Akciğer seslerini önden ve sırttan hangi noktalarda nasıl dinleyebileceğinizi görmek için TIKLAYINIZ.



Akciğerdeki normal seslerin önden ve arkadan nasıl dinleneceğini, özelliklerini; anormal sesleri anlatan bir başka şema için tıklayınız.

Kaynak

ALERJİK REAKSİYON SONUCU OLUŞAN AKUT LARENKS ÖDEMİNDE ACİL BAKIM

ALERJİK REAKSİYON SONUCU OLUŞAN AKUT LARENKS ÖDEMİNDE ACİL BAKIM :


· Soluk yolu açılır.

· % 100 Oksijen verilir.Geridönüşsüz torbalı maske ile.

· 1: 1000 ‘ lik Adrenalin ‘ den 0.3 - 0.5 ml, subkutan olarak verilir. Gerektiğinde bu doz, 10 - 20 dakika ara ile tekrarlanabilir. Eğer Adrenalinin aerosol şekli varsa, hastaya 2-3 derin soluk aldırarak verilir.

· Difenhydramine ( Benadryl ), 25 mg intramuskular olarak verilir.

· Hastada adrenalin ve antihistamine cevap vermeyen şiddetli soluk yolu obstrüksiyonu varsa, hemen acil soluk yolu açılır. Eğitimini aldıysanız, KRİKOTİROTOMY yapın. Aksi halde, en kısa zamanda hastaneye ulaştırın.




· Tüm akut, hayati tehlike altında olan hastalarda olduğu gibi larenks ödeminde de hemen damar yolu açılır.

DİKKAT: 1:1000 adrenalin = 1 ml içinde 1 mg adrenalin (1/1 lik) ; Adrenalin = Epinefrin



Kaynak

SOLUK YOLU TIKANMALARI

SOLUK YOLU TIKANMALARI

SOLUK YOLUNUN TIKANMA NEDENLERI :

Bir AABT, soluk yolu tıkanmalarını hemen tanıyarak müdahale etmelidir. Birçok etken hastanın soluk yolunu tamamen veya kısmen tıkayabilir. Daha öncede bahsedilen bu etkenler:


Dil
Epiglot
Yabancı cisimler
Doku hasarı


Hastalıklar : Soluk yolu enfeksiyonları, alerjik reaksiyonlar ve astım gibi kronik hastalıklar ödeme veya bronşlarda spazma neden olarak solunum yolunu tıkayabilirler.

Alt soluk yolundaki tıkanmalarda AABT’ nin yapabilecekleri sınırlı iken, üst soluk yolu tıkanmalarına neden olan dil veya yabancı cisimler AABT’ nin uygulayacağı birkaç basit manevra ile soluk yolundan uzaklaştırılabilir ve soluk yolu açılabilir.

BELIRTILERI:

- Olağan olmayan solunum sesleri:
Horlama (snoring) : muhtemelen dilin farenksi tıkaması ile oluşur.
Çağıldama (gurgling): trakeanın yabancı cisim, kan, kusmuk vb ile tıkaması sonucu duyulan sestir.
Ötme (crowing, stridor) : larenks spazmı sonucu duyulan sestir.
Islık (wheezing): büyük bir sorun olmadığını düşündüren bu ses hafife alınmamalıdır, aksi halde soluk yolunda ciddi bir ödem veya spazm olarak karşınıza çıkabilir.

- Derinin rengi : Hasta soluduğu halde, deri belirgin bir şekilde mavimsi veya grimsi renk almıştır; özellikle de deri, dudaklar, dil, kulak memeleri veya tırnak dipleri. Bu renk değişikliği siyanoz olarak kaydedilmektedir.

- Solunumda değişiklikler: Hastanın solunumu normalden çok güç solunuma kadar değişiklik gösterebilir.

Soluk yolu tıkanmaları hafif veya tam tıkanma şeklinde oluşur, ikisinin de kendine özgü bulguları vardır ve acil bakım farklılık gösterir. O nedenle ayırt edilmesi önemlidir.



TIKLAYIN: Erişkinde yabancı cisim tıkanması, çocukta ve bebekte yabancı cisim tıkanması iş akış şemaları.

kaynak

SUNİ SOLUNUM

SUNİ SOLUNUM

Yapay solunum, kurtarıcı soluk, pulmoner resüsitasyon adı da verilen ancak daha çok suni solunum olarak bilinen bu işlemin amacı, vücudun karşılayamadığı oksijen gereksinimini dışarıdan destekleyerek karşılamaktır. Öğrenciler çoğunlukla, kurtarıcının akciğerlerinden gelen havanın solunumu durmuş kişiye nasıl yeterli oksijen sağladığını merak etmektedirler. Atmosferde bulunan % 21 oranındaki oksijenin sadece % 5 i kullanılmakta ve soluk verirken % 16 sı atmosfere geri dönmektedir. Dolayısıyla solunumu durmuş olan kişiye, kurtarıcıdan yeterince oksijen ulaşmaktadır. Ancak suni solunumun etkin olabilmesi için ilave oksijen vermek gerekir. Böylece hastanın yaşama şansı artacaktır. İlave oksijen olsun olmasın, suni solunum hemen başlatılmalıdır. Suni solunum birkaç şekilde yapılabilmektedir: ağızdan maskeye, ağızdan ağza, ağızdan buruna, ağızdan stomaya ve ağızdan ağza ve burna olmak üzere.

AĞIZDAN MASKEYE SUNI SOLUNUM: Suni solunum için kullanılabilecek basit malzemeler mevcuttur. Bunları kullanmak suni solunum yapan kişiyi enfeksiyonlara karşı koruyacağından tercih edilmelidir. Ancak unutmayın ki bu malzemelerin bulunmadığı durumlarda bir AABT olarak ağızdan ağza suni solunum yapmak durumunda kalabilirsiniz. Bu malzemelerden biri cep maskesi diğeri ise bag valve mask veya diğer bilinen ve en çok kullanılan adıyla "ambu"dur. Cep maskesi, hastanın ağzını ve burnunu kapatacak şekilde yerleştirilir ve üstteki delikten soluk verilir.

AĞIZDAN AĞZA SUNI SOLUNUM: Burada suni solunum, herhangi bir yardımcı gereç kullanılmadan gerçekleştirilmektedir. Ağızdan ağza suni solunum, hastanın solunumu durduğunda veya hastanın solunumunun derinliği ve sayısı yaşamını sürdürebilmesi için yeterli olmadığı durumlarda uygulanır. Unutmayın: suni solunum öncesi soluk yolu açık olmalıdır. Bunun için, yukarıda bahsedildiği şekilde hastanın başına durumuna uygun pozisyon verilmelidir. Suni solunum için izlenecek adımlar:

1. Hastanın bilinç durumunu saptayın; hastanın omuzlarından hafif kavrayarak “ iyi misiniz ? “ diye sorun.

2. Tepki yoksa, yalnızsanız SUNİ SOLUNUMA BAŞLAMADAN ÖNCE 112’ yi veya bağlı olduğunuz haberleşme merkezinizi arayarak yardım isteyin.

3. Hastanın durumuna uygun baş pozisyonunu vererek soluk yolunu açın.

4. Hastanın soluk alıp almadığını ( bak-dinle-hisset ile ) kontrol edin.

5. Baş pozisyonunu koruyarak hastanın burnunu işaret ve baş parmaklarınızla kapatın. Eğer cep maskesi kullanacaksanız; maskenin tepe kısmını burnun üzerine, yuvarlak olan alt kısmını ise dudak ile çene çıkıntısı arasındaki çene çukuruna yerleştirin.

6. İki yavaş soluk ( her bir soluğu 1 saniyede ) verin. Soluk vermek üzere:


Ağzınızı açın ve nefes alın. Ağzınızla hastanın ağzını iyice kavrayarak dışarı hava kaçmayacak şekilde kapatın ve soluğu verin(balon üfler gibi). Çok güçlü ve çok fazla miktarda soluk vermenin yararı olmadığı için; soluğu bir saniyede vermeye ve sadece göğüs kafesini yükseltecek miktarda vermenizde yarar var.


Verdiğiniz soluğun göğüs kafesini yükseltip yükseltmediğini gözleyin ve akciğerlerin direncini hissedin. Soluk verdikten sonra, soluğun kendiliğinden geri çıkabilmesi ve tekrar nefes alabilmeniz için hastanın ağzını açık bırakın ve bu arada göğüs kafesinin inişini izleyin.


Maske varsa maskenin yüze yerleştiğinden emin olun ve soluğunuzu delikten verin.


Tekrar nefes aldıktan sonra işlemi tekrarlayın.

7. Başladığınız suni solunuma rağmen hastanın spontan solunumu geri dönmezse, karotid nabza bakın. Eğer nabız alınamıyorsa, hemen TYD ne (kardiyopulmoner resüsitasyona; CPR, KPR ) başlayın. Eğer nabız alınıyor ama solunum yoksa; her 5 saniyede bir soluk verin ve her iki dakikada bir nabzı değerlendirin.

Suni solunuma, hastanın solunumu döndüğünde veya başka eğitimli / ilgili kişiye devrettiğinizde son verebilirsiniz. Ağızdan ağza suni solunumda rastlanan bazı sorunlar:


Soluk verirken kaçak olması. Nedeni kurtarıcının ağzı, hastanın ağzını yeterince iyi kapatmamıştır veya maske kullanılıyorsa maske doğru yerleştirilmemiştir.


Hastanın burnu parmaklar arasında iyi sıkıştırılmamıştır.


Baş pozisyonu bozulmuştur veya başa pozisyon verilmemiştir.


Hastanın ağzı nefes vermek üzere yeterince açılmamıştır.


Soluk yolundaki yabancı cisimler ( kusmuk, kan vd ) vardır.

Bu sorunlardan herhangi biri söz konusuysa, verilen solunumun anlamı yoktur çünkü soluk hastaya gitmediğinden hiç solutulmamış olacak ve çabalar boşa gidecektir.

AĞIZDan burna suni solunum: Genellikle ağızdan ağza suni solunum yapılamadığında; örneğin, ağzında veya alt çenesinde ağır yaralanması olan hastalarda, tercih edilir. Yine ağzında diş olmayan kişilerde ağzı kapatmak mümkün olmadığından ağızdan burna suni solunum tercih edilmektedir. Uygulama ağızdan ağza suni solunum ile aynı olmasına rağmen bir kaç farklılık vardır:


Bir el soluk yolunun açıklığını sürdürmek ve başın pozisyonu korumak için hastanın alnında dururken, diğer el ile ağız kapatılır.


Hastanın burnu açık kalır.


Hastanın ağzı iyice kapatıldıktan sonra alınan nefes burundan verilir.


Verilen nefesin rahatça çıkabilmesi için, burun açık bırakılırken ağız da hafif aralanır. Bu arada kurtarıcı nefes alır.

AĞIZDAN STOMAYA SUNI SOLUNUM: Nadiren de olsa stomalı hasta ile karşılaşabilirsiniz. Stoma, hastanın trakeasının kısaltılarak boyun kısmından dışarıya delik şeklinde açılmasıdır. Birkaç milimetre çapındadır. Bazen stomada iç içe geçmiş iki tüp vardır. Bu tüpler plastik veya metaldendir. Tüp olsa da olmasa da suni solunum işlemi aynıdır. Öncelikle stomayı kontrol edin tıkanma olabilir ve temizlenmesi gerekebilir. Sakın tüpleri yerinden çıkarmayın. Tüpleri yerindeyken temizleyin, bunun için bir gazlı bez veya mendil kullanabilirsiniz. Stomanın çevresindeki mukus veya yabancı cisimleri temizleyin. Stomanın içini temizlemek üzere, steril aspirasyon sondası ile trakeayı aspire edebilirsiniz. Sondayı 7 - 12 cm’ den fazla içeri sokmayın. Birkaç saniye içinde aspire edin. Stomanın kısmen de olsa açıklığını sağladıktan sonra ağızdan stomaya suni solunumu başlatın. Eğer elinizde bebek cep maskesi varsa enfeksiyondan korunma önlemi olarak suni solunum için onu kullanabilirsiniz. Maskenin stomayı yeterince kapattığından ve verdiğiniz soluğun hastaya ulaştığından emin olun. Uygulama ağızdan ağza suni solunum ile aynıdır.

ÇOCUKTA VE BEBEKTE SUNI SOLUNUM: izlenecek adımlar ve solunumun veriliş yolu erişkinle aynıdır. Dakikada vereceğiniz soluk sayısı erişkinde 8-10 iken, çocukta ve bebekte ise 12- 20 olmalıdır. Ayrıca bebekte baş ekstansiyonda olmalıdır. Çünkü erişkinde olduğu gibi baş hiper ekstansiyona getirilirse, bebekte soluk yolu tıkanır. Yine erişkinden farklı olarak bebekte, soluk ağızdan ağız ve burna birlikte verilir. Nedeni, ağız ile burun arasındaki mesafe bebkte kısadır.

GASTRIK DISTANSIYON: Bazen soluk yolunun kapalı olması nedeniyle ya da farkında olmadan çok kuvvetli(basınçlı) veya fazla miktarda soluk verildiğinde, hastanın midesine dolabilir ve şişkinliğe sebep olabilir. Gastrik distansiyon özellikle bebeklerde ve çocuklarda sıklıkla görülmekle birlikte, erişkinlerde de görülebilir. Hafif bir şişkinlik önemli değilken ileri derecedeki mide şişkinliğinde iki sorunla karşı karşıya kalabiliriz:
Birincisi, hava ile dolan mide diyafragmaya basınç yaparak akciğer hacmini azaltır.
İkincisi, regürjitasyon (mide içeriğinin soluk yoluna dolması) ve kusma ( mide içeriğinin basınçla dışarı çıkması )olasılığıdır. Her iki durumda da soluk yolu tıkanabilir, mide içeriği akciğerlere dolarak akciğer dokusunda hasara neden olabilir. Hatta pnömoni gelişebilir.

Gastrik distansiyonu önlemenin en doğru yolu hastanın başına uygun pozisyonu vermek, çok kuvvetli ve fazla miktarda soluk vermekten kaçınmaktır. Soluk yolunun kapanmasına başın yanlış pozisyonu neden olur.



Gastrik distansiyon gelişmişse kusmaya karşı hazırlıklı olun. Kustuğunda hemen hastayı yan yatırın ki kusmuk soluk yolunu tıkamasın. Aspirasyona hazırlıklı olun, hastanın ağız içini ve boğazını aspire edin.

Kaynak

SOLUNUM YETMEZLIĞI OLAN HASTADA ACIL BAKIM

SOLUNUM YETMEZLIĞI OLAN HASTADA ACIL BAKIM:

Hastada yetersiz solunum varsa veya solunumu durmuşsa, hemen müdahale edilmelidir, aksi halde sonuç ölümdür. Yaşamı tehdit eden solunum sorunlarında yaklaşım:
Soluk yolunu aç
Solunum durmuşsa suni solunuma başla

Solunumun değerlendirilmesi, soluk yolunun açılması ve suni solunum gibi işlemler, hasta sırt üstü yatarken en iyi şekilde yapılabilir. Eğer hasta farklı bir pozisyonda ise, hastanın değerlendirilebilmesi ve tedavi edilebilmesi için, hasta sırt üstü, düzgün bir zemine yatırılır veya sedyeye alınır.

Yaralanma ( travma ) söz konusu ise, hasta değerlendirilmeden önce kesinlikle hareket ettirilmemeli ve sabitlenmelidir. Çünkü spinal omurlarda zedelenme olabilir. Bu nedenle hemen boyunluk takılmalı ve hasta sırt tahtasına alınmalıdır. Solunum, birinci derece aciliyeti olan ve hemen düzeltilmesi gereken bir yaşam belirtisidir, o nedenle çok hızlı hareket edilmelidir. Baş, boyun veya omurga yaralanması olasılığını düşündürebilecek durumlar- özellikle de hasta bilinçsizse ve size neler olduğunu anlatacak durumda değilse- söz konusu ise:
Yaralanmanın şekli baş, boyun ve omurga yaralanmasına yol açabilecek türdense; kazazede merdiven başında bulunmuşsa, motorlu taşıt kazası , vb. durumlarda,
Omuz hizasındaki veya üstündeki yaralanmalarda,
Çevredeki kişiler veya ailesinden alınan yaralanma öyküsü bu olasılığı düşündürüyorsa,
Hasta bilinçsizse,



dikkatli olun, boynu ve omurgayı mutlaka koruyun(bunun için baş, sırt, kalça ve bacaklar aynı düzlemde olacak şekilde aynı anda çevrilerek sırt üstü yatırılabilir ve taşınabilir).

Kaynak

SOLUNUM YETMEZLİĞİ

SOLUNUM YETMEZLİĞİ

[Solunum yetmezliği = dispne = kesik kesik soluma = nefes darlığı = hava açlığı = solunum güçlüğü şeklinde de tanımlanabilir.]

Herhangi bir nedenle solunumun yetersiz olmasına ve yaşamın devamı için gerekli olan oksijenin vücuda alınamamasına, solunum yetmezliği denilmektedir. Solunumun tamamen durmasına SOLUNUM ARRESTİ (DURMASI ) denir. Kalp krizi, felç, soluk yolunun yabancı cisimle tıkanması, suda boğulma, elektrik çarpması, aşırı doz uyuşturucu alımı, zehirlenme, beyin hasarı, ağır göğüs yaralanması, havasızlıktan( dumandan, zehirli gazlardan vb ) boğulma ve uzun süreli solunum yetmezliği sonucu solunum durması görülebilir. Solunum acilleri, üst veya alt solunum yollarında ortaya çıkan sorunlar, solunum kaslarının yada beyindeki solunum merkezlerinin işlev bozukluğu sonucu görülebilir. Solunum acillerine yol açan bazı durumlar:



SOLUK YOLU TIKANIKLIĞI

Soluk yolunun kapanması hastanın yaşamını tehdit eden en önemli acillerdendir. Özellikle üst soluk yolu dil, yabancı cisim, kusmuk, kan, dişler vb. nedenlerle tıkanabilir. Soluk yolu, kısmi yada tam tıkanabilir. Kısmi tıkanmada az yada yeterli hava değişimi vardır. Yeterli hava değişimi hastanın etkili öksürmesine olanak sağlarken, yetersiz hava değişimi öksürmeyi engeller ve sonuçta kişide siyanoz gelişir. Tam tıkanmada hasta soluk alamaz, öksüremez, konuşamaz. Tam tıkanmada kısa sürede bilinç kaybı gelişir ve hemen müdahale edilmezse ölümle sonuçlanır. Tam tıkanma, hastanın soluk alma çabasının artması ve soluk alırken zorlanması ile teşhis edilebilir. Hemen müdahale ile kurtarılabilir.

Dil, soluk yolu tıkanmasının en sık rastlanan nedenlerinden biridir. Normalde submandibular kaslar dili doğrudan, epiglottisi ise dolaylı olarak desteklemektedir. Kas tonüsü kaybolduğunda gevşeyen dil geriye posterior pharynx (arka farenks; boğaz, yutak ) e kayar ve soluk yolunu tıkar. Epiglottiste bu sırada larynx (larenks; gırtlak ) seviyesinde tıkanmaya neden olur. Dil ve epiglottis(gırtlak kapağı) bu durumda iken hava girişi en aza iner, hatta tümüyle engellenir. Dile bağlı olarak ortaya çıkan tıkanma, baş ve çene pozisyonu ile bağlantılı iken; hastanın sırt üstü, yüz üstü veya yan yatıyor olmasının tıkanmaya etkisi yoktur.

Yabancı cisim: Büyük, az çiğnenmiş yiyecekler larengofarenkste kalarak üst soluk yolu tıkanmasına neden olabilmektedir. Alkol kullanımı ve takma dişler de olaya katılabilmektedir. Bu tip aciller sıklıkla yemek esnasında görülmektedir ve bazen kalp krizi ile karıştırılabilmektedir. Yabancı cisim tıkanmalarında hasta öksüremez, konuşamaz, soluk almada zorlandığından eliyle boğazını kavrar; bu davranış tipiktir ve olayı kalp krizinden ayırt etmeyi sağlar.

Travma(yaralanmalar): Genellikle hasta bilinçsizse, soluk yolu dişler, yüz kemiği kırıkları, doku parçaları ve kan pıhtıları ile tıkanabilir. Ayrıca larenks kırıklarına veya larenksin yer değiştirmesine neden olan penetran yada künt yaralanmalar tıkanmaya ve vokal kordların kollapsına yol açabilir.

Larengeal spazm veya larengeal ödem: Glottis, erişkinde soluk yolunun en dar yeri olduğundan vokal kordlardaki herhangi bir spazm yada ödem ölümcül olabilmektedir. Hatta orta dereceli bir ödem bile vokal kordlardan hava geçişini engelleyerek asfiksiye ( boğulmaya ) neden olabilir. Larengeal spazma neden olan etkenler: anaflaksi, epiglottitis, çok sıcak hava / buhar inhalasyonu, duman veya toksik maddelerin solunması.

Aspirasyon: Erişkinlerde takma dişler ve kusmuk soluk yolunu tıkayabilir. Kusmuk, besin parçacıklarından, protein çözücü enzimlerden ve hidroklorik asitten oluşmaktadır; mide içeriğinin, mideden orofarenkse geri gelmesi (regürjitasyon ) tıkanmaya neden olabilir. Bu karışımdan oluşan kusmuk eğer akciğerlere geçerse, dokular arası sıvı birikimine, pulmoner ödeme ve aynı zamanda alveollerde şiddetli hasara neden olabilir. Bunun sonucunda alveol/ kapiller seviyesinde gaz değişimi bozulur, hipoksemi ve hiperkapni ortaya çıkar. Kusmukla aspire olan hastaların %60-80’inde bu komplikasyonlar görülmektedir. Ancak uygun acil müdahale ve aspiratörle erken aspire edilerek önlenebilir.

Diğer:Solunum merkezinin hasarı veya baskılanması; uyuşturucu kullanımı ( narkotikler, barbitüratlar ), kafa yaralanmaları, felç, elektrik çarpması ya da kalp durması sonucunda solunum durabilir.

Kaynak

SOLUNUMUN DEĞERLENDİRİLMESİ

SOLUNUMUN DEĞERLENDİRİLMESİ

Solunumun değerlendirilmesi ilk muayene ile başlar. Amaç, ilk anda hastanın yaşamını tehdit eden bir sorun varsa, sorunu saptayarak ortadan kaldırmak ve soluk yolunun devamlılığını sağlamaktır. İlk muayeneyi pratik açıdan uygunsa baştan ayağa (ikinci ) muayene takip etmelidir.

İLK DEĞERLENDİRME
İlk muayenede amaç, hastanın yaşamsal fonksiyonlarını tehdit eden bir unsur varsa onu saptamaktır. Öncelikle bak - dinle - hisset yöntemiyle solunum değerlendirilir. Kişinin solunumu horlama veya hırıltı şeklindeyse, muhtemelen soluk yolunda sorun vardır. İkinci olarak solunumun yeterli olup olmadığı değerlendirilir. Hasta bilinçli ise ve zorlanmadan konuşabiliyorsa, hastanın soluk yolu açık ve solunumu yeterli demektir.

Bilinç düzeyi değişken hastalarda ileri değerlendirme yapılmalıdır. Hastanın göğüs hareketleri değerlendirilmelidir. Normalde kişinin göğsü her nefes alışta yükselir, her nefes verişte alçalır. Erişkin kişinin solunum sayısı genelde dakikada 12 ila 20 arasındadır. Düzenli aralıklarla ve kendiliğinden gerçekleşir (spontan ). Düzensiz solunum, ciddi bir sorun olduğunu düşündürür ve oksijen desteği gerektirir. Göğüs bölgesi asimetrik hareketler açısından izlenmelidir. Göğsün bir tarafı yükselirken diğer tarafı yükselmiyorsa buna paradoksal solunum denir ve yelken göğsü düşündürür.

Hastanın solunumu yoksa yada soluk yolunda bir sorunu olduğunu düşünüyorsanız, yaralanma durumuna uygun olarak başa pozisyon verilen manevralardan birini kullanarak soluk yolunu açın. Soluk yolunun açıklığı sağlandıktan sonra solunumu değerlendirin. Solunum yeterliyse, oksijen verildikten sonra dolaşım değerlendirilir. Solunum yetersizse veya yoksa, suni solunuma başlanır. Hastanın solunumunu desteklemek üzere bag valv mask (balon maske ), demand valv resüsitatör; nazofarengeal airway, orofarengeal airway, endotrakeal tüp gibi araç gereçler kullanılmışsa, göğüs hareketleri izlenir. Amaç, işlem doğru yapılıyor mu, malzeme doğru yerleştirilmiş mi onu saptamaktır. Solunumun değerlendirilmesi, soluk yolunun açıklığının sağlanması, solunumun desteklenmesi ve kullanılan araç gereçler daha sonra anlatılacaktır.



İKİNCİ DEĞERLENDİRME

İlk muayenede amaç, yaşam bulgularını hemen değerlendirerek, varsa yaşamı tehdit eden unsurun ortadan kaldırılmasıdır. İkinci muayene daha ayrıntılıdır.

Öykü Alma: Öncelikle var olan sorunla ilgili kısa bir öykü almaya çalışın. Henüz yenilmiş veya içilmiş bir şeyin ardından mı gerçekleşmiş? Yaralanma olmuş mu? Bu sorulara alınan yanıtlar, soruna yol açan nedeni bulmaya yarayabilir. Sorun aniden mi yoksa artarak mı ortaya çıkmış ? Alerji veya anaflaksi öyküsü var mı ? Yaralanma söz konusu ise nasıl olmuş ? Bu sorulara alınan yanıtlar sorunun tedavisini etkileyebilir. Örneğin, boyundaki künt bir yaralanma, larengeal yaralanmaya dolayısıyla solunum sıkıntısına neden olabilir.

Baştan Ayağa Muayene: Öykü aldıktan sonra, dikkatinizi fiziksel muayeneye vermelisiniz. Solunumun yeterliliğini değerlendirirken deriye de göz atın. Çünkü deri rengi, hastanın oksijenlenme durumu hakkında oldukça önemli bilgiler verecektir. Solunumun bozulduğu erken dönemde, oksijen eksikliği sempatik sinir sistemini uyarır. Daha sonra deri rengi soluk bir hal alır ve terleme görülür. Siyanoz, solunum yetmezliğinin diğer bir bulgusudur. Hemoglobine oksijen bağlandığında kanın rengi parlak kırmızı olurken, oksijensiz hemoglobin kana koyu renk verdiğinden derinin rengi koyulaşarak, özellikle mukozalar morumsu bir renk alır, buna siyanoz denir. Ancak, dokuda şiddetli hipoksi olmadıkça bu güvenilir bir bulgu değildir. Siyanoz genellikle dudaklar, tırnaklar ve deride görülür. Kırmızı deri döküntüsü, özellikle arı sokmasında olduğu gibi, alerjiyi gösterirken, derinin kiraz kırmızısı renge dönüşmesi karbon monoksit zehirlenmesinin son döneminin göstergesi olabilir.

Solunum sayısının doğru belirlenmesi önemlidir. Solunum sayısındaki artma yada azalma solunum yetmezliğinin en erken bulguları olabilir.

Solunum yetmezliğinin bir başka belirtisi ise, yardımcı solunum kaslarının kullanılmasıdır. İnterkostal veya suprasternal çekilmelerin olması yada karın kaslarının kullanılması, yardımcı solunum kaslarının solunuma katıldığını gösterir. Bebek ve çocuklarda, burun kanatlarının solunuma katılması ve hırıltılı solunum, yetmezlik belirtisidir. Çomak parmak, özellikle uzun süreli kalp yetmezliği ve/veya solunum yetmezliği olan hastalarda görülür.

Solunumun değerlendirilmesindeki diğer aşamalar inspeksiyon ve oskültasyondur. Önce ağız ve burundaki hava hareketi dinlenir. Daha sonra göğüs steteskopla dinlenir. Hastane öncesi oskültasyonda steteskop sağ ve sol apekse (klavikulaların hemen altına), sağ ve sol orta kısma (sekizinci veya dokuzuncu interkostal aralığa, klavikula orta hattına), sağ ve sol aksilla orta hattına (dördüncü veya beşinci interkostal aralığa, göğsün yan tarafına) yerleştirilir. Sırtta da steteskop altı noktaya yerleştirilerek akciğer sesleri dinlenebilir. Hastanın durumu uygunsa, sırttan dinleme önden dinlemeye tercih edilmelidir. Çünkü sırttan dinlerken kalp sesleri ile akciğer sesleri birbirine karışmaz. Ancak hastanın soluk yolunu açık tutmak üzere hasta sırt üstü yatıyorsa önden ve yandan dinleme tercih edilir.

STETESKOP OLMADAN HASTANIN YAKININDA IKEN DUYULABILECEK SESLER:

*Horlama ( Snoring ): Üst soluk yolunun, dil ile kısmen tıkanması sonucu duyulur.

*Çağıldama ( Gurgling ): Kan, kusmuk veya diğer sekresyonların üst soluk yolunda birikmesi sonucu gargara yapar gibi duyulan sestir.

*Stridor (horoz ötüşü veya köpek havlaması şeklinde tanımlanır): Larenks ödeminde veya soluk yolunun aşırı daralmasında, soluk alırken ( inhalasyon ) duyulan kaba, yüksek sestir.



*Sessizlik : Solunum sesinin olmamasıdır. Oldukça kötü bir bulgudur, soluk yolunda veya solunumda ya da her ikisinde birden sorun olduğunu gösterir.



Kaynak

STERİLİZASYON

I-ISI İLE STERİLİZASYON

Güvenlik, etkinlik, zararsızlık, kolay kullanım ve ekonomik açıdan

üstün özellikleriyle ısı en sık kullanılan mikrop öldürme

yöntemidir.

Belirli sıcaklıklar üzerinde proteinler pıhtılaşmaya başladığından

mikroplar ölmeye başlarlar.

Sıvı veya buhar halindeki nemli ısı kuru ısıya göre çok daha

yüksek enerji taşır ve ısısını kolay iletir.

Isı tüm mikroorganizmalara etkilidir. Ancak direnç farkları

bulunmaktadır. Etkinlik ısı derecesi, ısının dağılımı, temas

süresi, mikrop cinsi ve yoğunluğu, ortam özelliklerine (organik,

inorganik maddeler, pH,…) göre değişebilmektedir.

Yüksek ısı ile sterilizasyon 4 grup altında toplanır.

    A-Kuru ısı ile sterilizasyon

        B-Kızıl dereceye kadar ısıtma ve yakma

        C-Alevden geçirme

        D-Nemli ısı ile sterilizasyon

A-Kuru ısı ile sterilizasyon

  -Bu amaçla pastör fırını adı verilen kuru sıcak hava  

   sterilizasyon cihazı kullanılır.

  -Kuru sıcak ısı ile cam ve metalden yapılmış malzemeler ve buna 

   benzer yüksek ısıda bozulmayacak maddeler steril edilir.

  -160 0 C'de 2-2.5 saat, 170 0C'de 1 saat tutularak da uygulanır.

B-Kızıl Dereceye Kadar Isıtma Ve Yakma

Genellikle iğne ve öze denilen mikrobiyoloji laboratuvarında kullanılan ekim aletlerinin sterilizasyonunda kullanılan bir yöntemdir.

C-Alevden geçirme

Cam kapların ağızları veya cam aletler alevden geçirmek suretiyle üzerlerinde bulunan mikroorganizmalardan arındırılırlar.

D-Nemli ısı ile sterilizasyon
}Bu yöntemle kuru ısı ile steril edilemeyen, yani yüksek kuru ısıya dayanıksız malzemelerin sterilizasyonu yapılır.

1 – Sıcak su ile sterilizasyon

-Kaynatma

-Tindalizasyon

2 – Buharlı ısı ile sterilizasyon

-Basıçlı buharla sterilizasyon

-Basınçsız buharla sterilizasyon

D-Nemli ısı ile sterilizasyon

  1-Sıcak su ile sterilizasyon

 

 -Kaynatma: 100 oC de 5-10 dk kaynatma ile dezenfeksiyon, 30   dakika kaynatma ile sterilizasyon sağlanabilir . Musluk suyu kireçli olabileceğinden, damıtık su tercih edilmelidir. 

-Tindalizasyon:

-Yüksek ısıda bozulabilecek antijen, serum ve şeker solüsyonları gibi sıvı maddelerin, belirli ısı derecelerinde birkaç gün üst üste tutulması ile olur.

-Hidrolize olabilecek çözeltiler 80-100 oC’ de 30 dk bekletilir.

-Kan, serum gibi proteinli maddeler ile aşılar 56-60 oC’ de 60 dk bekletilir. 

- İşlem 3 gün üst üste tekrarlanır ve her işlem arasında malzemeler 1 gece oda ısısında bekletilir

2 – Buharlı ısı ile sterilizasyon
a)Basınçlı buharla sterilizasyon


Otoklav denilen cihaz kullanılarak yapılır.
120 oC'de, 1 atmosfer basınç altında, içerisine konan malzemenin büyüklüğüne bağlı olarak 15-45 dakika sterilizasyon uygulanır.
Kolay uygulanması, ucuz ve güvenilir bir yöntem olması nedeni ile gerek Mikrobiyoloji laboratuvarlarında, gerekse hastanenin merkezi sterilizasyon ünitesinde çok sık kullanılan bir yöntem

Bu yöntemle genellikle kuru ısı ile sterilizasyon yapılamayan yüksek ısıya dayanıksız malzemeler, sıvı maddeler ve besiyerleri, ısıya dayanıklı plastik malzemeler, ameliyat giysileri, atılacak olan kültürler, kontamine materyaller, çeşitli cerrahi aletler vs. steril edilirler.

b) Basınçsız buharla sterilizasyon


100 oC ısıda, buharla doymuş bir ortamda, basınç olmaksızın, yarım saat tutulmakla yapılan sterilizasyondur.
Bu amaçla kullanılan cihaza Koch kazanı adı verilir.
Eğer bu cihaz yoksa otoklavlarda bu amaçla kullanılabilir.
Otoklavın kapağı kapatıldıktan sonra vidaları sıkıştırılmaz.
}Bu sayede kapağın kenarından fazla buhar çıkacağı için, ortam buhara doyar, fakat basınç oluşmaz.

100 0C'nin üzerindeki ısıda ve basınç altında bozulacak malzemelerin sterilizasyonunda kullanılır.

II-SÜZME (FİLTRASYON) İLE STERİLİZASYON

-Filtrasyon sıvı ve gazlardan (havadan) partikül ve mikroorganizmaları uzaklaştırmak için çok yaygın kullanılan fiziksel bir yöntemdir.

-Mikrobiyolojide filtrelerin kullanım alanları;
• çözeltilerin ve havanın sterilizasyonu
•farklı büyüklükteki mikroorganizmaların birbirinden ayrılması
•toksin, antijen ve enzimlerin hücrelerden arındırılması
•çözeltilerin saflaştırılması

III-KİMYASAL MADDELERLE STERİLİZASYON Kimyasal maddeler değişik mekanizmalarla (hücre zarlarını bozarak, proteinlerini pıhtılaştırarak, enzimlerini ve çekirdek asitlerini tahrip ederek…) mikropları etkilerler. 

Kimyasal bileşikler etki spektrumlarına göre gruplandırılabilirler. Buna göre

1- kimyasal sterilizasyon için kullanılanlar (etilen oksit, formaldehit, klor dioksit, hidrojen peroksit gaz plazma…),

2- yüksek düzey dezenfektanlar (glutaraldehit, ortofitalaldehit, perasetik asit, hidrojen peroksit…),

3- orta düzey dezenfektanlar (alkoller, iyot bileşikleri, klor bileşikleri, fenol bileşikleri, klorhekzidin…) ve

4- düşük düzey dezenfektanlar (dört değerli amonyum bileşikleri…) ayrılabilirler.

IV- RADYASYON (IŞINLAMA) İLE STERİLİZASYON

-Yüksek enerjili iyonizan ışınlar (gama ve beta ışınları) mikroorganizmalar üzerinde öldürücü etki yaparlar.

-Gama ve beta ışınları endüstriyel olarak sterilizasyon ve dezenfeksiyon işlemlerinde (enjektör, kateter, eldiven gibi tek kullanımlık malzemelerin sterilizasyonunda, gıdaların muhafazasında, kozmetiklerin ve çeşitli sıvıların mikroorganizmalardan arındırılmasında…) geniş çapta kullanılmaktadır.

-Radyasyonla sterilizasyon başlıca ısı ile steril edilemeyen ürünler için kullanılmaktadır. Özellikle gama ışınları çok penetran olduğundan ürünler son ambalajları içerisinde işlemden geçerler.

-Ultraviyole ışınlarının penetrasyonu zayıf olduğundan etkinliği ve kullanımı sınırlıdır. Yüzeylerin, sıvıların ve havanın dezenfeksiyonunda kullanılabilmektedir. Etkinlik dalga boyuna, doza, organik madde varlığına ve mikroorganizma tipine göre değişebilmektedir. Uzun süreli maruziyet cilt ve göz bozuklukları oluşturabilir.

Kaynak

Anoreksiya'ya karşı savaşını kazandı ve sağlığına kavuştu

19 yaşındaki Beth Cowan, anoreksiya hastalığıyla mücadele ettiği dönemdeki fotoğraflarını, diğer anoreksiya hastalarını cesaretlendirmek için kullanıyor.

Bir dönem 39 kiloya kadar inen, gün boyu spor yapmasına rağmen sadece tek bir elma yiyen Cowan, hastalıktan kurtulduktan sonra 2015 yılında bir güzellik yarışmasına katılıyor...

16 yaşındayken hastalığa yakalanan genç kız, vücudunu inceltmek için ölümü göze almış gibi yaşadığını söylüyor...



Kaynak, before, after

Hemşirelik Hizmetleri Müdürü

Görev Tanımı: Hastane içinde hemşirelik hizmetlerinin planlanması, örgütlenmesi, yürütülmesi, denetlenmesi, değerlendirilmesi ve koordine edilmesinden; kalite, eğitim ve araştırma faaliyetlerinin sürekli geliştirilerek kurum politikaları doğrultusunda yerine getirilmesinden sorumlu kişidir.


Eğitimi: Hemşirelikte lisans mezunu olup, lisansüstü eğitim yapmış olmalıdır.


Deneyimi: En az 10 yıl mesleki deneyimi olmalıdır.


Görevlendirme: Dekanın önerisi ile Rektör tarafından görevlendirilir.


Kişisel Nitelikler:

• Liderlik yapabilme
• Yönetim becerisine sahip olma
• Güvenli davranış biçimine sahip olma
• Kişiler arası olumlu ilişkiler kurabilme
• Etkin dinleme, problem çözme ve doğru yargılama gücüne sahip olma
• Çatışmaları önleyebilme
• Tarafsız ve ön yargısız olma
• Mesleki felsefeye sahip olma
• Mesleki gelişmelere ve yeniliklere açık olma
• Mesleğine ve hizmet verdiği gruba karşı duyarlı olma
• Analiz ve sentez yapabilme

Görev Yetki ve Sorumlulukları :

1. Kurum politikaları doğrultusunda hemşirelik hizmetleri bakım standartlarının geliştirilmesi ve kalite yönetimi programlarının oluşturulmasını sağlar, yapılan çalışmalarda görev alır.
2. Hemşirelik hizmetlerinin hasta hakları ve etik kurallar doğrultusunda verilmesini sağlar ve denetler.
3. Hemşirelik hizmetlerinin uluslararası standartlara göre yürütülmesi için gelişmeleri takip eder, inceleme ve araştırma yapar, bu araştırma sonuçlarının hemşirelik bakımında kullanılmasını sağlar, bu konudaki çalışmaları destekler.
4. Kurumda sunulan hemşirelik bakım hizmetinin kalitesini artırmak için kurum içi - kurum dışı seminer, konferans, çalışma grubu gibi etkinliklere katılır ve hemşirelerin katılımını sağlar.
5. Öğrenci hemşirelerin eğitimi için uygun çalışma ortamını oluşturur, öğretim elemanları ile işbirliği yaparak okul-hastane işbirliğini destekler.
6. Mesleğe yeni başlayan hemşireler ile çalışan hemşirelerin bilgi birikimlerini artırıcı uyum programı, eğitim, seminer vb. çalışmaların yapılmasını sağlar.
7. Hemşirelik Hizmetleri Müdürlüğünü temsilen kurum tarafından oluşturulan komite çalışmalarına ve toplantılara üye olarak katılır.
8. Düzenli olarak hemşire ihtiyacını belirler, Hemşirelik Hizmetleri Müdürlüğünün çalışmaları, gereksinimleri ve sorunları hakkında üst yönetime sözlü/yazılı bilgi verir.
9. Kurumun hizmet sunumundaki amaçları doğrultusunda, hemşirelik hizmetleri için kısa/uzun vadeli amaç ve hedefleri belirleyerek, bu yönde yapılacak çalışmaları organize eder ve denetler.
10. Kurumda kaliteli, etkin, bilimsel verilere dayalı hemşirelik hizmetlerinin sunumunun sağlanması için gerekli komiteleri kurar, standartları belirler ve tüm çalışan hemşirelerin etkin katılımını sağlar.
11. Hemşirelik Hizmetleri Müdürlüğüne bağlı organların faaliyet raporlarını ister ve değerlendirir.
12. Klinik ihtiyaçlar, hemşirelerin eğitimi-deneyimi ve yetkinlik değerlendirmelerine göre kurum içi görevlendirme, ödüllendirme ve terfi işlevlerini yerine getirir.
13. Hemşirelik hizmetini yerine getiren her kademedeki hemşirenin mevcut kanun, tüzük, yönetmelik hükümlerine göre çalışmalarını sağlar.
14. Yetki alanı içindeki hemşirelerin yetkinliklerini değerlendirerek, artırmaya yönelik tedbirleri alır ve uygular.
15. Hemşirelerin yetkinlik değerlendirmelerini ve niteliklerine göre mümkün olan şartlarda istihdamı organize eder.
16. Hemşirelik hizmetleri organizasyon şemasında yer alan hemşirelerin yer değiştirme, disiplin cezası vb. işlemlerini yapar.
17. Hemşirelik hizmetleri yönetiminin her kademesinde görev alacak Hemşirelik Hizmetleri Sorumlusu, Sorumlu Hemşire ve özel dal hemşirelerini belirler, görevlendirir ve göreve uyumunu sağlar. Gerekirse görev değişikliğini yapar.
18. Kaliteli hemşirelik hizmetleri sunumunu etkileyen faktörlerin değerlendirmesini yaparak, alınması gereken önlemleri ilgili birime iletir.
19. Hemşirelik hizmetlerinin yürütülmesinde gerekli araç, gereçlerin sayı ve niteliklerinin belirlenmesi ve temini için hemşireleri ilgili komisyonlarda görevlendirir.
20. Hemşirelik Hizmetlerinin yürütülmesi ile ilgili bilgi kayıt sistemlerini geliştirir ve bunların kullanımı için gerekli düzenlemeleri yapar.
21. Olağanüstü durumlar için kaza ve afet programları doğrultusunda ilgili birimlerle işbirliği içinde, acil durum planlamaları yapar ve gerekli durumlarda uygulamaya koymak üzere ekibini hazırlar.
22. Hemşirelerin sağlığının korunması ve iş güvenliğine yönelik önlemler alır ve kaza raporlarının tutulmasını sağlar.
23. Kendisine bağlı yönetim organları ile düzenli toplantılar yaparak hemşirelik hizmetleri sunumunda yaşanan sorunları değerlendirir ve gerekli girişimlerde bulunur. 
24. Hastane yönetimi ile işbirliği yaparak nöbete kalan hemşireler için gereken hemşire yatakhanesi/misafirhane hizmetlerinin organize edilmesini ve amacına uygun olarak kullanılmasını düzenler.
25. Her düzeydeki yönetici hemşireye çalışmalarında danışmanlık ve rehberlik eder.
26. Hasta bakımını değerlendirmek, sorun ve gereksinimlerini belirlemek üzere gerektiğin-de ünite ve hasta viziti yapar.

Kaynak

Servis Hemşiresi

Görevin Tanımı : Kurumun ve Hemşirelik Hizmetleri Müdürlüğünün belirlediği vizyon, misyon ve politikaları doğrultusunda hemşirelik hizmetlerinin yerine getirilmesinden sorumlu kişidir. Hemşirelik bakımına ihtiyaç duyulan tüm hizmet birimlerinde 24 saat süre ile hemşirelik bakım hizmetlerini doğrudan vermek üzere hasta sınıflandırılmasına temellendirilmiş uygun sayı ve nitelikte bulundurulur.


Eğitim : Hemşire diplomasına sahip olmalıdır.


Deneyim : Hemşire diplomasına sahip olmalıdır.


Görevlendirme : Hemşirelik Hizmetleri Müdürü tarafından yapılır.


Kişisel Nitelikleri :

• Güvenli davranış biçimine sahip olma
• Kişiler arası olumlu ilişkiler kurabilme
• Mesleki gelişime ve yeniliklere açık olma
• Hasta sorunlarını saptama ve çözme yeteneğine sahip olma
• Hasta bakımı ile ilgili kritik kararlar alabilme

Görev Yetki ve Sorumlulukları :

1. Hemşirelik bakımını; Hemşirelik Hizmetleri Müdürlüğünün politika, vizyon ve misyonu doğrultusunda planlama, uygulama ve değerlendirmeye yönelik faaliyetleri uygular/uygulanmasını sağlar.
2. Hastayı servis/üniteye kabul eder, servise/üniteye uyumunu sağlar.
3. Hasta bakımını hasta hakları ve etik kurallar doğrultusunda uygular.
4. Hasta tanılama formunu kullanarak hastanın kapsamlı değerlendirmesini yapar, bakım gereksinimlerini belirler ve kaydeder.
5. Hasta bakım planını hazırlar, uygular, sonuçlarını değerlendirir, gereksinimlere göre bakımda yeni düzenlemeler yapar.
6. Hemşirelik uygulamalarının her aşamasını zamanında ve eksiksiz olarak kaydeder.
7. Hastaya yapılanları, yapılacakları, uygulanan bakım ve tedavi ile ilgili uygulamalar ve gözlemlere ilişkin hemşirelik kayıtlarını nöbet/ vardiya değişimlerinde yazılı ve sözel olarak teslim eder.
8. Hemşirelik uygulamaları için gerekli malzemelerin yeterli ve çalışır durumda olduğunu kontrol ve teslim eder.
9. Ekip işbirliği ile hasta ve yakınlarını bilgilendirir.
10. Enfeksiyon ve kazalara karşı güvenlik önlemlerinin alınmasını sağlar.
11. Hekimin yazılı ve imzalı istemini, kabul eder, planlanan tedaviyi uygular ve kaydeder.
12. Hastanın takibini alır, yetki alanındaki girişimleri uygular, pansumanları takip eder. Yaptığı her girişimi yan etkisi açısından gözler ve sonuçlarını kaydeder.
13. Hastanın öneri, istek ve şikayetlerini dinler ve değerlendirir. Hastaya verilecek hemşirelik bakımını planlar ve gerekli ortamı hazırlar, hemşirelik bakımını aksatan sorunların çözümü için Sorumlu Hemşire ile işbirliği yapar.
14. İlaçların ve tıbbi malzemelerin temin edilmesini, uygun koşullarda, güvenli ve düzenli bir şekilde korunmasını sağlar. İlaçların son kullanma tarihini kontrol eder. İlaçların etki ve yan etkilerini izler, kaydeder.
15. Narkotik ilaçların hastaya kullanımını talimatlara uygun olarak yapar. Teslim saatinde narkotik ilaçları sayarak teslim alır ve kaydeder.
16. Hemşirelik bakımında gerekli olan tekniklere (asepsi, sterilizasyon, izolasyon vb.) uyar ve uyulmasını sağlar.
17. Hasta ile ilgili numuneleri alır, uygun şekilde en kısa zamanda yerine ulaştırılmasını sağlar, kayıtlarını tutar.
18. Tanı ve tedavi amaçlı girişimler için hastayı hazırlar, işlem sırasında destek olur, işlem sonrasında izler, rapor eder.
19. Hastanın güvenli bir biçimde taşınmasını sağlar.Hastanın gönderildiği bölümün hemşiresi ne sözlü ve yazılı olarak hastayı teslim eder.
20. Taburculuğuna karar verilen hastanın taburculuk planlamasını yapar.
21. Hastanın taburcu olması esnasında evde bakım ve takibini ekibin diğer üyeleri ile birlikte planlar, hasta ve hasta ailesine bilgi verir, eğitim yapar ve kayıtlarını tutar.
22. Ölüm halindeki hasta ve ailesine destek sağlar.
23. Hastanın ölümü halinde, hazırlanmasını ve morga götürülmesini sağlar. Diğer hastaların etkilenmelerini önleyici tedbirler alır.
24. Enfeksiyon görülen durumlarda Enfeksiyon Kontrol Komitesinin önerileri doğrultusunda gerekli tedbirleri sağlık ekibi ile işbirliği içinde alır ve izolasyonunu sağlar.
25. Çalıştığı vardiyadaki acil durumlarda kurum politikalarına uygun şekilde girişimde bulunur, kaydeder, acil malzemelerin daima kullanıma hazır tutulmasını sağlar. Eksiklerini belirler, Sorumlu Hemşireye rapor eder.
26. Servisinde hasta bakım kalitesini artırmaya yönelik çalışmalara aktif olarak katılır ve önerilerde bulunur.
27. Hizmet içi eğitim etkinliklerine katılır.
28. Hemşirelik hizmetleri ile ilgili yapılacak araştırmalara katılır.
29. Mesleki ilerleme ve gelişimi için kurum içi/ kurum dışı seminer ve toplantılara katılır.
30. Hemşirelik hizmetleri için gerekli araç-gereç ve malzemelerin isteminde servisin Sorumlu Hemşiresine görüş bildirir.

NOT : Servis hemşirelerinin görev, yetki ve sorumlulukları çalıştıkları Anabilim Dalı ve kliniklere göre farklılık gösterebilir.

Kaynak

Fotoğraf

Enfeksiyon Kontrol Hemşiresi

Görev Tanımı : Kurumun ve Hemşirelik Hizmetleri Müdürlüğünün vizyonu, misyonu ve kurum politikası doğrultusunda hastane enfeksiyonlarının tespit edilmesi, önlemlerin alınması, uygulanması ve bu alanda politikaların geliştirilmesi çalışmalarına katılan, bu amaçla eğitim, araştırma ve danışmanlık hizmeti veren eğitim ve bakım becerisine sahip kişidir. Görevlendirmesi Hemşirelik Hizmetleri Müdürü tarafından her 250 yatağa bir Enfeksiyon Kontrol Hemşiresi olacak şekilde yapılır. Enfeksiyon Kontrol Komitesine bağlı olarak çalışır.


Bakanlıkça sertifikalandırılan Enfeksiyon Kontrol Hemşireleri, Enfeksiyon Kontrol Komitesince aksi yönde bir teklif getirilmediği sürece, en az beş yıl süre ile bu görevi yürütür. Yönetim tarafından, yerine aynı niteliklere haiz bir hemşire görevlendirilmeden, bu görevlerini bırakamazlar. Enfeksiyon Kontrol Hemşirelerine, nöbet hizmetleri de dahil olmak üzere, enfeksiyon kontrolü dışında ilave bir görev verilemez.


Eğitimi : Tercihen hemşirelikte lisans mezunu olmalıdır. Bilgisayar kullanmayı bilmeli ve Bakanlık tarafından onaylanmış Enfeksiyon Kontrol Hemşireliği sertifikası bulunmalıdır.


Deneyim : En az 3 yıl mesleki deneyimi olmalıdır.


Görevlendirme : Hemşirelik Hizmetleri Müdürü tarafından, usulüne uygun olarak yapılır.


Kişisel Nitelikleri :

• Güvenli davranış biçimine sahip olma
• Kişiler arası olumlu ilişkiler kurabilme
• Etkin dinleme, problem çözme ve doğru yargılama gücüne sahip olma
• Tarafsız ve önyargısız olma
• Mesleki gelişmelere ve yeniliklere açık olma
• Kritik kararları alabilme
• Eğitim ve araştırma yapma yeteneğine sahip olma

Görev Yetki ve Sorumlulukları :

1. Hastane enfeksiyonları izlemini yürütmek amacıyla, mikrobiyoloji ve klinik mikro-biyoloji laboratuarından kültür sonuçlarını izler, günlük klinik ziyaretleri ile ilgili hastaları değerlendirir, sorumlu hekim ve hemşirelerle işbirliğini sağlar, hastane enfeksiyonu gelişen ya da gelişme ihtimali bulunan yeni vakaları saptar, bu hastaları enfeksiyon riski açısından değerlendirir ve gerekli önlemlerin alınmasını sağlar.
2. Toplanan izlem verilerinin bilgisayar kayıtlarını tutar.
3. Klinik enfeksiyon hızı artışlarını veya belirli mikroorganizmalarla oluşan enfeksiyonlardaki artışı belirler ve bunları Enfeksiyon Kontrol Hekimine bildirir.
4. Hastane enfeksiyon salgını şüphesi olduğunda, bunun kaynağını aramaya ve sorunu çözmeye yönelik çalışmalara katılır.
5. En az haftada bir kez Enfeksiyon Kontrol Hekimi ile bir araya gelerek, çalışmaları değerlendirir.
6. Kliniklerle ilgili sorunları Enfeksiyon Kontrol Hekimi ile birlikte aynı kliniklere iletir, bu kliniklerin kontrol önlemlerinin alınması, uygulanması ve değerlendirilmesine katılımlarını sağlar.
7. Enfeksiyon kontrol programlarının geliştirilmesi ve uygulanmasında görev alır.
8. Kurum genelinde enfeksiyon kontrol uygulamalarını izler
9. Kurum personeline hastane enfeksiyonları ve kontrolü konusunda eğitim verir.
10. Enfeksiyon kontrol önlemleri ve sonuçlarını ile ilgili Hemşirelik Hizmetleri Müdürlüğüne düzenli rapor verir, kayıt tutar.
11. Enfeksiyon kontrol politikaları, uygulamaları, enfeksiyonların belirlenmesi ve izolasyonu ile bunlara ilişkin sorunlar konusunda sağlık çalışanları ile görüşür/denetler.

Kaynak

Fotoğraf

Servis/Ünite Sorumlu Hemşiresi

Görev tanımı : Kurumun ve Hemşirelik Hizmetleri Müdürlüğünün belirlediği vizyon, misyon ve politikaları doğrultusunda sorumlu olduğu servis/ünitedeki hemşirelik hizmetlerinin organizasyonunu sağlayan kişidir. Anabilim Dallarının ihtiyaçları doğrultusunda Sorumlu Hemşire görevlendirilir ve Anabilim Dalı Hemşirelik Hizmetleri Sorumlusuna bağlı olarak çalışır. Ayrıca Ayaktan Tedavi Ünitelerinde hemşire gerekliliği ve sayısına göre Sorumlu Hemşire düzeyinde görevlendirme yapılır ve bunlar Hemşirelik Hizmetleri Müdürlüğüne bağlı olarak çalışır.


Eğitim : Tercihen Hemşirelikte lisans mezunu olmalıdır.


Deneyim : En az 3 yıl mesleki deneyimi olmalıdır.


Görevlendirme : Hemşirelik Hizmetleri Müdürü tarafından yapılır. Gerektiğinde Anabilim Dalı Hemşirelik Hizmetleri Sorumlusunun önerisi alınır.


Kişisel Nitelikleri :

• Güvenli davranış biçimine sahip olma
• Kişiler arası olumlu ilişkiler kurabilme
• Etkin dinleme, problem çözme ve doğru yargılama gücüne sahip olma
• Çatışmaları önleyebilme
• Tarafsız ve önyargısız olma
• Mesleki gelişmelere ve yeniliklere açık olma
• Karar verme - planlama - uygulama becerisine sahip olma
• Hasta sorunlarını saptama ve çözme yeteneğine sahip olma
• Hasta bakımı ile ilgili kritik kararlar alabilme

Görev Yetki ve Sorumlulukları :

1. Sorumlu olduğu bölümde servis hemşiresi ile birlikte yatan hastaların gereksinimleri doğrultusunda 24 saatlik hasta bakımının planlanması, uygulanması, denetlenmesi ve değerlendirilmesini sağlar.
2. Hemşirelik Hizmetleri Müdürlüğü ve Hemşirelik Hizmetleri Sorumlusu tarafından düzenlenen aylık toplantılara katılır.
3. Sorumlu olduğu hemşire ve/veya hizmetli personelden etkin yararlanmak için çalışma listelerini ve yıllık izinlerini düzenler, Hemşirelik Hizmetleri Sorumlusunun onayına sunar.
4. Acil durumlarda çalışma listesini yeniden düzenleyerek hizmetin sürekliliğini sağlar. Listelerdeki değişiklikleri Hemşirelik Hizmetleri Sorumlusunun bilgisi dahilinde Hemşirelik Hizmetleri Müdürlüğünün onayına sunar.
5. Hemşire ve hizmetli personele özlük hakları ile ilgili rehberlik eder.
6. Çalıştığı servis/ünitenin sarf malzemesini temin eder.
7. Servis dışına gönderilmesi gereken hastanın, tanı ve tetkik işlemleri için servis hemşiresi ile birlikte personel planlaması yapar.
8. Sorumlu olduğu birimde hemşirelik hizmetleri ile diğer hizmetlerin işbirliğini sağlar. Hizmetlerin geliştirilmesine yönelik önerilerde bulunur.
9. Bulaşıcı hastalıklarla ilgili gerekli bildiriyi hekimle işbirliği yaparak Enfeksiyon Kontrol Komitesine iletir ve hastane enfeksiyonlarının önlenmesi için Enfeksiyon Kontrol Hemşiresi ile işbirliği yapar.
10. Hemşirelik kayıt formlarının düzenli ve doğru olarak tutulmasını sağlar/denetler.
11. Servis hemşirelerinin yetkinlik değerlendirmelerini yapar ve Hemşirelik Hizmetleri Sorumlusuna bilgi verir.
12. Sorumlu olduğu hemşire grubunun eğitim ihtiyaçlarını belirler, ihtiyaç doğrultusunda yıllık hizmet içi eğitim programı ile ilgili Hemşirelik Hizmetleri Sorumlusuna önerilerde bulunur.
13. Servis/üniteye yeni başlayan hemşirelerin uyum programını yürütür.
14. Mesleki gelişmeleri takip eder, katılır ve grubu teşvik eder.
15. Hasta ve ailesine gereksinimleri doğrultusunda eğitim yapar yada yapılmasını sağlar.
16. Hemşirelik Hizmetleri Müdürlüğü tarafından görevlendirildiği projeleri yürütür.
17. Sorumlu olduğu bölümde öğrenci hemşirelere rehberlik eder.
18. Sorumlu olduğu bölümde görevli hizmetli personelin eğitimini yapar.
19. Servis hemşireleri ile birlikte hasta bakımını değerlendirmek üzere vizit yapar ve nöbet teslimine katılarak bakımın etkinliğini ve kalitesini değerlendirir, raporlarını düzenli tutar.
20. Sağlık ekibi üyeleri ile birlikte hasta vizitine katılır ve katkı sağlar.
21. Hemşirelik Hizmetleri Sorumlusu ile birlikte servis/ünitesine ait bakım göstergelerini geliştirerek bakımın kalitesini sürekli olarak değerlendirir.
22. Hemşirelik bakımında kullanılan acil malzemelerin her zaman kullanıma hazır bulun-durulmasını sağlar, denetler. Eksiklerini temin eder.
23. Bakım ile ilgili istatistikleri tutar ve Hemşirelik Hizmetleri Sorumlusuna iletir.
24. Hemşirelik bakımının verilmesinde karşılaşılan sorunlara ve çözüm yollarına yönelik Hemşirelik Hizmetleri Sorumlusu ile işbirliği yapar.
25. Hasta kabul işlemlerini yürütür, fizik ortamı ve ekip üyelerini hastaya tanıtır.
26. Enfeksiyon ve kazalara karşı güvenlik önlemlerinin alınmasını sağlar.
27. Enfeksiyon görünen durumlarda Enfeksiyon Kontrol Komitesinin önerileri doğrultusunda alınan tedbirleri uygular/denetler.
28. Narkotikler ve diğer ilaçların güvenli ve kontrollü şekilde kullanılmasını sağlar ve denetler.
29. 
    

Kaynak 

fotoğraf

Scrup hemşirenin görevleri

v  Ameliyat sırasında steril alan içinde çalışır.

v  Ameliyat odasının hazırlanmasından sorumludur.

v  Ameliyathanede hasta güvenliğine yönelik gerekli önlemlerin alınmasını sağlar ve uygular.

v  Bir gün önceden ertesi günün ameliyat ve işlem tiplerini gözden geçirir. Alet ve malzeme ile ilgili hazırlık yapar.

v  Cerrahi işlem süresince ekipte yer alır.

v  Ellerini tekniğe uygun olarak fırçalar ve steril ameliyathane giysisini giyer.

v  Cerrahi ekibin steril giyinmesine yardımcı olur.

v  Steril masanın, örtülerin, tampon-kompreslerin, irrigasyon solüsyonunun hazırlanmasından sorumludur.

v  Dikiş materyallerin ve diğer alet ve cihazların hazırlanmasından sorumludur.

v  Hastanın steril örtülmesine yardım etmekten patoloji parçalarının sirküler hemşireye tesliminden sorumludur.

v  Scrap hemşire, sirküler hemşire ile birlikte ameliyat öncesi ve yara kapatılmadan önce aletleri, kompres ve iğneleri sayar.  

v  Ameliyat sonrası malzemelerin temizlenmesini, sayılmasını, listeye uygun şekilde hazırlanmasını, steril edilmesini ve kullanıma hazır bulundurulmasını sağlar.

Kaynak bkz.

AMELİYATHANE HEMŞİRELİĞİ

     

     Ameliyat dönemi hemşirelik bakımı; birey ve ortamın güvenliğini sağlama, mahremiyeti, fizyolojik izlem ve psikolojik destek sağlama üzerine temellendirilen tüm gereksinimleri kapsar. Bu dönemde hemşirelik bakımı, hastanın emosyonel iyilik hâline ve cerrahi alanın kontrolü, asepsi, pozisyonlar ve güvenlik gibi fiziksel faktörlere odaklanır. Sirküler ve steril (scrab) hemşireler, bireyin bakımını yapar, destekler ve cerraha yardım eder. Ameliyat döneminde hasta, anestezi ve cerrahi nedeniyle birçok komplikasyon ya da yan etkiler açısından risk altındadır. Kontrol kaybı, ağrı, ölüm, vücut yapısında ya da fonksiyonunda değişim korkuları ve yaşam tarzında bozulma gibi tüm olasılıklar anksiyetenin gelişimine katkıda bulunabilir. Bu korkular anestezi miktarını, ameliyat sonrası ağrı düzeyini arttırabilir ve iyileşme zamanını uzatabilir. Hastanın kol bandı varsa kol bandıyla, dosyadaki ve listedeki adıyla, sözel olarak kimliği, protokol numarası, doğum tarihi, hekimin adı, ameliyatın yapılacağı yer hasta ve cerrahi liste ile karşılaştırılır. Tıbbi kayıtlar, aydınlatılmış onam (ameliyat öncesi hastadan ameliyat izni) cerrah ve anestezist tarafından kontrol edilir.




Kaynak bkz.